Իրանը սպառնում է հարվածել Եվրոպային

2026 թվականի հոկտեմբերի 31-ին գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին, ըստ հաղորդումների, հանդիպել է զինված ուժերի բարձրաստիճան հրամանատարների հետ և նրանց հանձնարարել հարվածել Եվրոպային։ Խամենեին հրամանատարներին ասել է կիրառել «մաքսիմալիստական զսպում» և կարգադրել, որ ցանկացած սպառնալիքի դիմագրավեն «արագ արձագանքով և առանց աշխարհագրական սահմանափակումների»։ Ռեժիմի լրատվամիջոցներն անմիջապես անցել են այս թեզերի առաջ մղմանը։

«Քեյհանը» (Keyhan), որի գլխավոր խմբագրին նշանակում է գերագույն առաջնորդը, գրել է, որ Իրանի հնարավոր թիրախները դուրս են գալիս Մերձավոր Արևելքի շրջանակից և ներառում «Եվրոպայի սիրտը»։ Այն հավելել է, որ Իրանի հրթիռները կարող են հասնել մինչև 3 000 մղոն հեռավորության վրա գտնվող ՆԱՏՕ-ի բազաներին։ Զանգվածային տպաքանակ ունեցող «Համշահրին» (Hamshahri) կրկնել է նույն փաստարկը և ենթադրել, որ Իրանի խորքային հարվածները կխաթարեն ԱՄՆ զինուժի մատակարարման գծերը։

ԱՄՆ-ում միջանկյալ ընտրություններից հետո նոր հակամարտության հավանականության աճին զուգահեռ պաշտոնյաներն այդ սպառնալիքների մասին ավելի բարձրաձայն են խոսում։ Մոհամմադ-Ջավադ Լարիջանին (Mohammad-Javad Larijani)՝ Ալիի եղբայրը, որը մինչ ԱՄՆ հարվածի հետևանքով մահանալը զբաղեցնում էր Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարի պաշտոնը, և Սադեղ Լարիջանիի եղբայրը, որը գլխավորում է Նպատակահարմարության խորհուրդը, ասել է. «Եթե պատահի, որ Իրանի վրա հարձակում գործվի Գերմանիայում, Ալբանիայում կամ Անգլիայում գտնվող ամերիկյան բազաներից, այդ բազաները կլինեն մեր օրինական թիրախները»։

Արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին հարցազրույցում ասել է, որ Իրանը չի վարանի հարվածել ԱՄՆ բազաներին՝ ինքնապաշտպանության նպատակով, չնշելով որևէ տարածաշրջան։ Նա նաև ասել է, որ հարցը քննարկել է կիպրոսցի իր գործընկեր Կոնստանտինոս Կոմբոսի հետ, որը վստահեցրել է, թե Բրիտանիայի կառավարությանը հայտնել է՝ Կիպրոսում գտնվող իրենց բազաները չօգտագործել Իրանի դեմ հարձակումների համար։ Հոդվածում նշվել է, որ Արաղչին 2026 թվականի հուլիսին զգուշացրել է Միացյալ Թագավորությանը և Բուլղարիային, որ նրանք կբախվեն պատասխան գործողությունների, եթե Միացյալ Նահանգներն օգտագործի իրենց բազաները։

Նույն զգուշացումները հնչեցրել են նաև այլ պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ խորհրդարանի անդամներ և արտաքին գործերի նախկին նախարար, այժմ՝ խորհրդարանական Մանուչեհր Մոթաքին (Manuchehr Mottaki)։

Իրանն այս հնարքն օգտագործում է՝ ԱՄՆ դաշնակիցներին ու գործընկերներին նոր հակամարտության դեմ հանդես եկող լոբբիստների վերածելու համար։ Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան բազաներին հասցված վնասների մասին հաղորդումները և որսացող հրթիռների ցածր պաշարները ևս Իրանին հիմք են տալիս կարծելու, թե կարող է լրջորեն հարվածել ԱՄՆ-ի պատերազմական ջանքերին։ «Operation Epic Fury»-ի ընթացքում Իրանը ցուցադրել է Դիեգո Գարսիա բազային հասնելու իր կարողությունը, որը մոտ 2 500 մղոն հեռավորության վրա է, հավանաբար օգտագործելով «Սիմորղ» տիեզերական կրող հրթիռ, որը սովորաբար շատ ավելի թանկ է, քան բալիստիկ հրթիռները։

Սակավությունը կարող է խնդիր դառնալ։ Հրթիռային հարձակումների դեպքում Իրանի մարտավարությունը թիրախը զանգվածային հարվածներով «խեղդելն» է, և հրապարակավ հայտնի չէ՝ արդյոք Իրանի միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռների պաշարը բավարար է՝ ԱՄՆ որսացող հրթիռները գերազանցելու համար։

2026 թվականի ապրիլի հրադադարից ի վեր Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) պաշտոնյաները պարծենում են, որ Իրանն ապագա հակամարտություններում կբացահայտի նոր զինատեսակներ։ Այդպիսի զինատեսակներից մեկը կարող է լինել «Խորրամշահր-4»-ի ձևափոխված տարբերակը՝ պինդ վառելիքով միջին հեռահարության բալիստիկ հրթիռ, որը կարող է հասնել Եվրոպա և շատ ավելի էժան կլիներ։ Սկզբում դիտորդները կարծում էին, որ Իրանը Դիեգո Գարսիայի դեմ կիրառել է հենց այդ զենքը։

Իրանի խաղադրույքը կարող է նաև աղետալի լինել։ Եվրոպական էլիտաներն ու հանրությունը Իրանի դեմ պատերազմի դեմ են եղել, բայց ոչ իրենց անվտանգության հաշվին։ Ի տարբերություն Մերձավոր Արևելքի, որտեղ Իրանը հարևանների համար միակ սպառնալիքն է, Եվրոպայի համար ամենամեծ սպառնալիքը Ռուսաստանն է։ Այդ պատճառով եվրոպական կառավարությունները չեն կարող իրենց թույլ տալ ԱՄՆ-ի դուրսբերումը։ Եթե հարձակումների ենթարկվեն իրենց տարածքում և կանգնեն ընտրության առջև՝ որպես պատասխան միջոց շրջվել Միացյալ Նահանգների՞, թե Իրանի՞ դեմ, նրանք կարող են նախընտրել պատասխան հարված հասցնել Իրանին, որը նաև զենք է մատակարարում Ռուսաստանին։ Իրանի ամբարտավանությունը կարող է պայմանավորված լինել սխալ գնահատականով, թե եվրոպական կառավարությունները կգործեն արաբական կառավարությունների պես և կփորձեն հանգստացնել բոլոր կողմերին։