«Քաթաիբ Հեզբոլլահը» և «Ասաիբ Ահլ ալ-Հաքը» կեղտոտ տվյալներ են արտահոսում միմյանց և վարչապետ Ալի ալ-Զաիդիի մասին
Իրաքի կառավարությունը մինչև 2027 թվականի հունիսը երկարաձգել է Իրանի աջակցությամբ գործող զինյալ խմբավորումների զինաթափման վերջնաժամկետը։
Ալի Մահմուդ Ալաբրազը իրաքցի լրագրող և հետազոտող է, որի ուշադրության կենտրոնում են Իրաքի և Մերձավոր Արևելքի զինված խմբավորումները։ Նրա աշխատանքում վերլուծվում է դրանց դինամիկան և այն, թե ինչպես են դրանք ձևավորում պետական իշխանությունը, ինստիտուտներն ու հասարակությունը։ Հետևեք նրան X-ում՝ @AliMahm49383150։

Իրանի աջակցությամբ գործող իրաքյան «Քաթաիբ Հեզբոլլահ» զինյալ խմբավորումը հայտարարել է, որ Իրաքի վարչապետ Ալի ալ-Զաիդին գիտեր, թե ով է ֆինանսավորել Գազայի պատերազմի ընթացքում Իսրայելի ուղղությամբ արձակված անօդաչու թռչող սարքերն ու հրթիռները, և պնդել է, որ ալ-Զաիդին դեռևս 5 մլն դոլար պարտք է իրենց՝ գործադրած ջանքերի և ձեռնարկած գործողությունների դիմաց։
2026 թվականի նոյեմբերի 7-ին «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» անվտանգության հարցերով պաշտոնյա Աբու Մուջահիդ ալ-Ասաֆը, անմիջապես դիմելով ալ-Զաիդիին, ասել է, որ վարչապետը գիտեր, թե ով է տրամադրել գումարը, ով է այն փոխանցել և ով է երաշխավորել գործարքները։ Նա պնդել է, որ զինյալ խմբավորումն ունի անդորրագրեր։ Ալ-Ասաֆը նաև մեղադրել է ալ-Զաիդիին ու նրա ընտանիքին պետական պայմանագրերի միջոցով ավելի քան 13 մլրդ դոլար կուտակելու և Իրաքյան Քուրդիստանում Խոր Մորի գազահանքի վրա հարձակումները խրախուսելու մեջ՝ էմիրաթյան ներդրողների վրա ճնշում գործադրելու համար։
Մեղադրանքներին նախորդել են զինված խմբավորումների հետ կապված բիզնեսների դեմ ուղղված կառավարության քայլերը։ Նոյեմբերի 5-ին ալ-Զաիդին Իրաքի ռազմական արդյունաբերականացման վարչությանը հրամայել է աշխատել արտադրողների, այլ ոչ թե միջնորդների հետ։ Այնուհետև կառավարությունը չեղարկել է Մոսուլի միջազգային օդանավակայանում երեք ընկերության ներգրավմամբ պայմանագրերը։
Նույն օրը Քայս ալ-Խազալիի գլխավորած՝ Իրանի աջակցությամբ գործող «Ասաիբ Ահլ ալ-Հաք» զինյալ խմբավորման հետ կապված մեդիա գործիչները տարածել են պնդումներ «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» առաջնորդ Ահմեդ ալ-Համիդավիի երեխաների և հարազատների անունով գրանցված ընկերությունների մասին։
Նրանց նշած ընկերությունների թվում եղել են Al-Taawun Company for Trading and Supplying Foodstuffs-ը, Ard al-Masal-ը, որը զբաղվում է առևտրով և փոխադրումներով, Babylon Company-ն, որը գործում է առևտրի և անշարժ գույքի ոլորտում, Raw’a and Alam Company for trade and investment-ը, Mara’i Company for agricultural and livestock-ը, Ayadi Al-Khair Company-ն՝ օտարերկրյա աշխատուժի զբաղվածության գործակալությունը, և Yanabi’ Al-Jinan Contracting Company-ն, որը գործում է առևտրի, փոխադրումների, զբոսաշրջության, անշարժ գույքի և կապալառության ոլորտներում։ Նրանք նաև մատնանշել են al-Jabal al-Akhdar-ը, որը, ըստ պնդումների, պայմանագրեր է ունեցել Իրաքի State Oil Marketing Organization-ից մազութ գնելու համար։
Վեճը ցույց է տվել Իրանի աջակցությամբ գործող երկու հզոր խմբավորումների միջև աճող մրցակցությունը։ «Ասաիբ Ահլ ալ-Հաքը» ձգտել է ընդլայնել իր ազդեցությունը պետական հաստատությունների, անվտանգության պաշտոնների և պետական պայմանագրերի վրա։ «Քաթաիբ Հեզբոլլահը» պահպանել է անկախ զինված ուժերն ու տարածքային վերահսկողությունը, հատկապես Բաբիլ նահանգի Ջուրֆ ալ-Սախր ենթաշրջանում։
Նոյեմբերի 8-ին «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» քաղաքական թևի՝ Hoquq-ի պատգամավոր Սաուդ ալ-Սաադին պահանջել է տեղեկություններ ալ-Զաիդիի հարստության մասին։ Ի հայտ է եկել նաև ամիսներ առաջ տրված՝ Հուսեյն ալ-Համիդավիի ձերբակալման օրդերը, որը, ըստ հաղորդումների, «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» առաջնորդի որդին է։ Նույն օրը անօդաչուի հարձակումը կանգնեցրել է արտադրությունը Խոր Մորի գազահանքում, որը շահագործում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Dana Gas ընկերությունը՝ խաթարելով էլեկտրամատակարարումը Իրաքյան Քուրդիստանում։
Նոյեմբերի 9-ին արտահոսել է իրաքյան հետախուզության 19-էջանոց զեկույցը, որտեղ նկարագրվում է Ջուրֆ ալ-Սախրում նավթի ենթադրյալ մաքսանենգությունը։ Այն ներառում է արբանյակային պատկերներ՝ 2021-2026 թվականներին տանկերների տեղաշարժերի, պահեստավորման օբյեկտների և խողովակաշարի ենթադրյալ խախտումների վերաբերյալ։ «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» հետ կապված ուժերը վերահսկում են Ջուրֆ ալ-Սախրը 2014 թվականին այն «Իսլամական պետությունից» (ԻՊ) հետ գրավելուց ի վեր։ Հազարավոր տեղահանված բնակիչներ չեն կարողացել վերադառնալ, իսկ կառավարության անվտանգության ուժերը սահմանափակումների են բախվում տարածք մտնելիս։ Ալ-Զաիդին հրամայել է քննություն սկսել և անվտանգության ուժեր ուղարկել Ջուրֆ ալ-Սախրի ուղղությամբ։ Գործողությունը հետագայում կասեցվել է այն բանից հետո, երբ «Քաթաիբ Հեզբոլլահը» սպառնացել է դիմակայել առանց իր հավանության տարածք մտնող ուժերին։
Նոյեմբերի 12-ին ալ-Զաիդին ավելի քան երեք ժամ հանդիպել է «Բադր» կազմակերպության առաջնորդ Հադի ալ-Ամիրիի, Ժողովրդական մոբիլիզացիայի ուժերի նախագահ Ֆալեհ ալ-Ֆայադի և Ժողովրդական մոբիլիզացիայի ուժերի շտաբի պետ Աբդուլ Ազիզ ալ-Մոհամադավիի հետ, որը հայտնի է որպես Աբու Ֆադակ և միաժամանակ «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» բարձրաստիճան հրամանատար է։ Հանդիպման նպատակը զինված բախումը կանխելն ու կառավարական քննիչների մուտքի շուրջ պայմանավորվելն էր։
Ալ-Մոհամադավին նախկինում վիճարկել էր ալ-Զաիդիի՝ զենքը պետական վերահսկողության տակ բերելու հրամանները։ Տեսանյութում նա բացահայտորեն անտեսել է վարչապետի զինաթափման ջանքերը՝ հայտարարելով, որ զինյալ խմբավորումները երբեք չեն հանձնի իրենց զենքը, և ցանկացածին համարձակվել է փորձել վերցնել այն։
Նոյեմբերի 13-ին քննչական հանձնաժողովը, կառավարության զորքերի ուղեկցությամբ, մուտք է գործել Ջուրֆ ալ-Սախր։ Այն ներառում է 11 պետական և անվտանգային կառույցների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ Հակաահաբեկչական ծառայությունից, դաշնային ոստիկանությունից, Նավթի նախարարությունից և Բարեվարքության հանձնաժողովից։ Սակայն կառավարությունը հանձնաժողովը դրել է Ժողովրդական մոբիլիզացիայի ուժերի անվտանգության և կարգապահության վարչության ղեկավարության ներքո՝ ոչ թե անկախ ռազմական հրամանատարի։
Քննիչները ստուգումը սկսելուց առաջ հանդիպել են զինյալ խմբավորման հրամանատարներին։ Տեսանյութում, ըստ երևույթին, երևում է, թե ինչպես է զինյալ խմբավորման անդամը բանակի գնդապետին հրամայում ներկայացնել օպերատորի ինքնությունը հաստատող փաստաթուղթ։ Այցն անցկացվել է բանակցված պայմանավորվածությունների շրջանակում, որոնք սահմանափակում էին կառավարության անկախ մուտքն ու նկարահանումը։
Վաշինգտոնը «Քաթաիբ Հեզբոլլահը» դասակարգում է որպես ահաբեկչական կազմակերպություն և Բաղդադից պահանջում է զենքը բերել պետության վերահսկողության տակ։ Միաժամանակ Իրաքի կառավարությունը զինյալ խմբավորումների զինաթափման վերջնաժամկետը երկարաձգել է մինչև 2027 թվականի հունիս։ Իրանի աջակցությամբ գործող զինյալ խմբավորումները հետևել են Թեհրանի՝ ժամանակ շահելու ռազմավարությանը։ Նրանք ապահովել են երկարաձգում՝ անցնելով 2026 թվականի նոյեմբերի 3-ի՝ ԱՄՆ միջանկյալ ընտրությունների ժամկետից, ապա տոնել են հանրապետականների պարտություններն ու դեմոկրատների ձեռքբերումները։
Միևնույն ժամանակ «Քաթաիբ Հեզբոլլահը» շարունակում է վերահսկել տարածքներ, նավթի հետ կապված գործունեություն և առևտրային ցանցեր։ Իրաքի վարչապետը ստիպված է զինյալ խմբավորումների առաջնորդների հետ բանակցել՝ պարզապես կառավարական քննիչներ ուղարկելու համար այն տարածք, որը տեսականորեն ինքն է կառավարում։ Բանակցությունները կանխել են զինված բախումը, սակայն միաժամանակ թույլ են տվել զինյալ խմբավորմանը պահպանել վերահսկողությունը։
Ստացեք Միդլ Իսթ Ֆորումի վերլուծությունները էլեկտրոնային փոստով՝ բաժանորդագրվեք տեղեկագրին (անգլերեն)