Կարո՞ղ է Քուվեյթը շարունակել շրջանցել երիտասարդների հզորացումը
Քուվեյթը պետք է երիտասարդներին նախապատրաստի առաջնորդության և ստեղծի հաստատություններ, որոնք թույլ կտան նրանց իրականացնել այն։
Ռադիկա Լակշմինարայանանը հետազոտող և պատմաբան է, ով ավելի քան երեք տասնամյակ աշխատել է Քուվեյթի և Հնդկաստանի առաջատար հաստատություններում։ Նա Small States Security Dilemma—Kuwait after 1991 («Փոքր պետությունների անվտանգության երկընտրանքը․ Քուվեյթը 1991 թվականից հետո») գրքի հեղինակն է։
Քուվեյթը երիտասարդ երկիր է, որի քաղաքացիների մեծ մասը 35 տարեկանից ցածր է։ Քուվեյթը միլիարդավոր դոլարներ է ներդնում երիտասարդների կրթության մեջ։ Կրթված, թվային կապերով ապահովված և ձեռներեցությամբ, մասնագիտական ցանցերում մասնակցությամբ, կամավորությամբ ու հանրային բանավեճերում ներգրավված քուվեյթցի երիտասարդներն ունեն իրենց երկրի ապագան ձևավորելու հմտություններն ու հավակնությունները։ Սակայն քաղաքական ինստիտուտների, տնտեսական առաջնահերթությունների և բարձրաստիճան նշանակումների վրա նրանց ազդեցությունը մնում է սահմանափակ։ Իրական մարտահրավերը ոչ թե պարզապես երիտասարդներին առաջնորդության պատրաստելն է, այլ այնպիսի ինստիտուտներ ստեղծելը, որոնք հնարավորություն կտան այդ առաջնորդությունն իրագործելու։
Քուվեյթի համալսարանում ուսանողական ընտրությունների կանոնները սահմանում են ակադեմիական իրավասության չափանիշներ և պահանջում են նախնական հաստատում քարոզարշավի անցկացման վայրերի, միջոցառումների ու նյութերի համար։ 2024 թվականի սեպտեմբերին համալսարանը՝ Պետական համալսարանների խորհրդի ցուցումով, հայտարարեց պետական բարձրագույն կրթության հաստատություններում ուսանողական ընտրությունների կասեցման մասին՝ խախտումների վերաբերյալ բողոքներից հետո։ Խորհուրդը ուսանողներին հանձնարարեց դրա փոխարեն զբաղվել գիտական, մարզական, սոցիալական և մշակութային գործունեությամբ։ Թեև այդ գործունեությունը զարգացնում է հմտություններ, այն չի կարող փոխարինել ընտրությունների, քարոզարշավի, կոալիցիաներ ձևավորելու և հաշվետվողականության փորձին։ Պատմականորեն ուսանողական ընտրությունները երիտասարդ քուվեյթցիներին հնարավորություն էին տալիս քննարկելու քաղաքական հոսանքները, համաձայնեցնելու հակադիր շահերը և ձևակերպելու սպասելիքները։ Ընտրությունների կասեցումը նեղացրել է քաղաքական մասնակցության ուղիներից մեկը։
Թվային հարթակները երիտասարդ քուվեյթցիներին տալիս են բնակարանային ապահովման, զբաղվածության, հանրային ծառայությունների և քաղաքական բարեփոխումների թեմաները քննարկելու հարթակ, սակայն առցանց մասնակցությունը կարող է իրավական ռիսկեր ենթադրել, երբ նման քննադատությունը հատում է այն իրավական սահմանները, որոնք պետությունը մեկնաբանում է որպես չափազանց զգայուն։ Արդյունքում առաջացող անորոշությունը խթանում է ինքնագրաքննությունը և երիտասարդներին հետ է պահում որոշումները կասկածի տակ դնելուց, կոլեկտիվ կազմակերպվելուց կամ հաշվետվողականություն պահանջելուց՝ դրանով թուլացնելով քաղաքացիական ներգրավվածությունն ու ինստիտուցիոնալ վստահությունը։
Քաղաքական մասնակցությունը կախված է նաև ցանցերի, տեղեկատվության, ռեսուրսների և որոշում կայացնողների հասանելիությունից։ Կայացած քաղաքական ընտանիքները, գործարար շահերը, սոցիալական կապերն ու վարչական հիերարխիաները կարող են ապահովել մենթորություն և մասնագիտական հնարավորություններ։ Պաշտոնական քաղաքական կուսակցությունների բացակայությունը և մեկ անփոխանցելի ձայնի համակարգը խրախուսում են անձնավորված քարոզարշավը։ Սակայն նման կայացած ցանցերից զուրկ երիտասարդ մասնագետները հաճախ հայտնվում են կառուցվածքային անբարենպաստ իրավիճակում։
Ֆինանսական անհավասարությունները խորացնում են այդ անբարենպաստությունը։ Քարոզարշավը պահանջում է ռեսուրսներ՝ ընտրազանգված ձևավորելու, ընտրողներին մոբիլիզացնելու և կայացած ցանցերի հետ մրցակցելու համար։ Հարուստ ընտանիքները, ցեղային ցանցերն ու համախմբված քաղաքական բլոկները կարող են ռեսուրսներ միավորել և աջակցություն մոբիլիզացնել ավելի արդյունավետ, քան աղքատ միջավայրից եկած անկախ թեկնածուները։ 2024 թվականին գործող պատգամավորների վերընտրության բարձր ցուցանիշը ևս ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են առկա քաղաքական ու ֆինանսական առավելությունները վերարտադրել իրենք իրենց։ Խնդիրը քաղաքական ռեսուրսների անհավասար հասանելիությունն է, ինչը մասնակցությունը դարձնում է հարստության ու կապերի արտոնություն, այլ ոչ թե նոր գաղափարների, կոմպետենտության և հանրային աջակցության մրցակցություն։ Քուվեյթի վերաբերյալ վերջին գիտական ուսումնասիրությունները սոցիալական դասը դիտարկում են որպես քաղաքական մասնակցության առանցքային որոշիչ՝ մատնանշելով ծախսերի սահմանաչափերի, քարոզարշավի ֆինանսների թափանցիկության և ընտրական ավելի ուժեղ վերահսկողության անհրաժեշտությունը։
Քուվեյթում գործում են երիտասարդության զարգացման բազմաթիվ կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Loyac-ը, INJAZ Kuwait-ը և Քուվեյթի երիտասարդական խորհուրդը, որոնք խթանում են ձեռներեցությունը, առաջնորդությունն ու զբաղվածության հնարավորությունները։ Թեև նման ջանքերը արժեքավոր հիմք են ստեղծում, երիտասարդներին անհրաժեշտ է իրական ազդեցություն ունենալ քաղաքականության մշակման վրա։ 2024 թվականի մայիսի 10-ին Քուվեյթը ցրեց իր Ազգային ժողովը և կասեցրեց մի շարք սահմանադրական դրույթներ։ Կառավարությունն այդ քայլերը հիմնավորեց որպես անհրաժեշտ՝ ինստիտուցիոնալ խափանումները հաղթահարելու և ազգային շահերը պաշտպանելու համար։ Հիմնավորումը կարող է արդարացված լինել, սակայն երիտասարդների համար դա կրճատեց ընտրական ներկայացվածության միջոցով օրենսդրության վրա ազդելու պաշտոնական հնարավորությունները։ Երիտասարդ քուվեյթցի կանանց պարագայում մարտահրավերները վերաբերում են նաև տղամարդկանց գերիշխող քաղաքական ցանցերում, մշակութային սպասելիքներում ու ինստիտուցիոնալ խոչընդոտներում կողմնորոշվելուն։ Երիտասարդների մասնակցության նման խոչընդոտները կարող են վտանգել ներառական կառավարումն ու կայուն զարգացումը։
1991 թվականին ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ Քուվեյթի ազատագրումն ամրապնդեց ընդհանուր անվտանգային շահերի վրա հիմնված գործընկերությունը։ Սակայն հուզական կապերը կարող են թուլանալ Քուվեյթի երիտասարդության շրջանում, որը հիմա ականատես է Քուվեյթի նավթային, ջրային և օդանավակայանային ենթակառուցվածքների, ինչպես նաև Քուվեյթում ամերիկյան բազաների դեմ իրանական պատասխան հարվածներին։ Սա պահանջում է, որ Վաշինգտոնն ընդլայնի իր ներգրավվածությունը՝ դուրս գալով Քուվեյթի վերնախավի, բարձրաստիճան քաղաքական և անվտանգային զրուցակիցների շրջանակից։ Այն պետք է խթանի երիտասարդների հետ ներգրավվելու հնարավորությունները՝ համալսարանական փոխանակման ավելի շատ ծրագրերի, տեխնիկական համագործակցության, կիբերանվտանգության գործընկերությունների, ձեռներեցության ծրագրերի և մասնագիտական ցանցերի միջոցով։
Քուվեյթի համար ընթացիկ հակամարտությունն ընդգծում է նրա աշխարհառազմավարական և աշխարհատնտեսական խոցելիությունները, ինչպես նաև սահմանափակված չեզոքության սահմանները։ Առջևում ընկած ուղին մատնանշում է ավելի կայուն մոտեցում, որը ներառում է չափելի բարեփոխումներ, դպրոցից աշխատանք տանող ավելի ամուր ուղիներ և պաշտոնական մեխանիզմներ, որոնց միջոցով երիտասարդ մասնագետները կարող են ձևավորել ու գնահատել հանրային քաղաքականությունը՝ հավասարակշռելով ազգային հավակնություններն ու սերնդային ձգտումները։ Քուվեյթի երիտասարդությանը անհրաժեշտ է «տեղ սեղանի շուրջ»։ Հարցն այն չէ, թե արդյոք երիտասարդ քուվեյթցիները կարող են առաջնորդել, այլ այն, թե արդյոք հովանավորչությամբ և արմատացած ցանցերով ձևավորված քաղաքական համակարգը տեղ կբացի նրանց համար՝ իշխանությունը կիսելու նպատակով։
Ստացեք Միդլ Իսթ Ֆորումի վերլուծությունները էլեկտրոնային փոստով՝ բաժանորդագրվեք տեղեկագրին (անգլերեն)