«Միդլ Իսթ Ֆորումը» ստեղծում է գեոտարածական հետախուզության ստորաբաժանում, առաջին զեկույցը տեղորոշում է սաուդյան խողովակաշարի վնասները

ՖԻԼԱԴԵԼՖԻԱ, 2026 թվականի սեպտեմբերի 14։ «Միդլ Իսթ Ֆորում» (Middle East Forum) կիրառական քաղաքականության հետազոտական կազմակերպությունն այսօր գործարկել է MEF Geospatial Intelligence Unit-ը՝ մշտական ծրագիր, որը արբանյակային տվյալների միջոցով ֆիզիկական արձանագրության հետ համադրում է Մերձավոր Արևելքում հարձակումների և հակամարտային այլ իրադարձությունների վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդումները։ Ստորաբաժանման առաջին զեկույցը՝ «Where the East-West Pipeline Actually Burned» («Որտեղ է իրականում այրվել արևելք-արևմուտք խողովակաշարը»), «Միդլ Իսթ Ֆորումի» գործադիր տնօրեն Գրեգ Ռոմանի հեղինակությամբ, այսօր հրապարակվում է meforum.org կայքում։

Զեկույցը քննում է սեպտեմբերի 10-ի անօդաչուների հարվածը Սաուդյան Արաբիայի արևելք-արևմուտք խողովակաշարին՝ 1 200 կիլոմետրանոց (~746 մղոն) գծին, որը ձգվում է Աբքայիքից մինչև Կարմիր ծովի ափին գտնվող Յանբու և որը թագավորությունը կառուցել է 1981 թվականին՝ նավթը Հորմուզի նեղուցը շրջանցելով տեղափոխելու համար։ Brent տեսակի նավթն այդ օրը անցել է 100 դոլարի շեմը։ Բաղդադը արձակումների հետքերը կապել է Իրանի սահմանին գտնվող Մայսան նահանգի հետ և ազատել պաշտոնից Մայսանի գործողությունների հրամանատարության հրամանատարին։ Սաուդյան Արաբիայի էներգետիկայի նախարարությունը հարձակումները տեղակայել է Մեդինայի և Էր-Ռիադի տարածաշրջաններում և որպես նախազգուշական միջոց փակել է գիծը։ Բաց աղբյուրներում առաջին 24 ժամվա մեկնաբանությունները խողովակաշարի մոտ յուրաքանչյուր «տաք» փիքսել հաշվարկել են որպես վնաս։

Արբանյակային արձանագրությունը ավելի նեղ պատկեր է տալիս։ «Միդլ Իսթ Ֆորումը» հայտնաբերել է յոթ նոր հրդեհի օջախ՝ բոլորը գծի՝ Մեդինայից հարավ-արևելք ընկած 110 կիլոմետրանոց (~68 մղոն) մեկ հատվածում, և ոչ մի նոր հրդեհ գծի արևելյան կեսում, ներառյալ Էր-Ռիադի տարածաշրջանը։ Ամենածանր վնասը պոմպակայանում է՝ մոտ 700 մետր (~2 300 ֆուտ) լայնությամբ ցանկապատված տարածքում։ Արբանյակներն այն այրվելու պահը առաջին անգամ գրանցել են սեպտեմբերի 10-ին՝ տեղական ժամանակով 13:09-ին, 61 մեգավատ ճառագայթային հզորությամբ, և այն այրվել է առնվազն 13 ժամ։ Սեպտեմբերի 12-ին ստացված 10 մետրանոց (~33 ֆուտ) լուծաչափի օպտիկական կադրը ցույց է տալիս մոտ 12 հեկտար (~30 ակր) մուրի և այրվածքի հետք՝ ամբողջ տարածքով մեկ։ Մյուս հրդեհներից երկուսը կայանից արևելք գտնվող կառույցներում են, որոնք ընթերցվում են որպես վթարային այրման փոսեր՝ համահունչ արտակարգ այրումներին, իսկ արևմուտքում գտնվող չորսը այրվել են ցածր հզորությամբ և միայն գիշերային անցումների ընթացքում։

Մայսանի մայրաքաղաք Ամարայից մինչև այրվող պոմպակայանը ուղիղ գծով մոտ 1 100 կիլոմետր է (~684 մղոն), որից մոտ 800-ը (~497 մղոն)՝ Սաուդյան Արաբիայի օդային տարածքում։ Տարածաշրջանում կիրառվող իրանական նախագծման միանգամյա օգտագործման հարվածային անօդաչուներից զեկույցը եզրակացնում է, որ Shahed 136-ը այդ հեռավորությունը հաղթահարում է պաշարով, իսկ ավելի փոքր Shahed 131-ը՝ ոչ։

Ստորաբաժանումն աշխատում է երեք աղբյուրով՝ Suomi NPP և NOAA-20 արբանյակների VIIRS սարքերի ջերմային հայտնաբերումներ, որոնք յուրաքանչյուր անցման ժամանակ գրանցում են շրջակայքից ավելի տաք ցանկացած 375 մետրանոց (~1 230 ֆուտ) փիքսել, 10 մետրանոց (~33 ֆուտ) լուծաչափի օպտիկական պատկերներ՝ ջերմային տվյալների ցույց տվածը հաստատելու համար, և առևտրային պատկերներ՝ ավելի բարձր լուծաչափ պահանջող աշխատանքի համար։ «Միդլ Իսթ Ֆորումը» ջերմային գրանցումները մշակում է ներքին ռեժիմով՝ ելակետային ցուցանիշի համեմատությամբ։ Խողովակաշարի մասին զեկույցի համար այն հավաքել է միջանցքում օգոստոսի 12-ից սեպտեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածի բոլոր հայտնաբերումները և երկու հարձակման օրերը համեմատել դրանցից առաջ ընկած 29 օրվա հետ։ Այդ ելակետը յոթ նոր հրդեհներն առանձնացրել է միջանցքի երկայնքով գտնվող ինը վայրերից, որտեղ բռնկումները պարբերական բնույթ են կրում։

«Խողովակաշարի մոտ յուրաքանչյուր տաք փիքսել հաշվվում է որպես հարված, և նախարարության յուրաքանչյուր հայտարարություն կրկնվում է որպես փաստ,- ասել է Ռոմանը։- Մենք ստեղծեցինք այս ստորաբաժանումը, որպեսզի «Միդլ Իսթ Ֆորումը» չափի՝ ինչ է տեղի ունեցել, նախքան ասելը, թե դա ինչ է նշանակում։ Այստեղի արձանագրությունը ցույց է տալիս լուրջ հարված մեկ պոմպակայանի վրա, վթարային փոսեր, որտեղ նավթ է այրվում, և ոչինչ՝ գծի արևելյան կեսում։ Սա ավելի փոքր պատկեր է, քան տվել են առաջին հաղորդումները, և ավելի վտանգավոր, որովհետև դա արած անօդաչուները 1 100 կիլոմետր (~684 մղոն) թռել են Իրաքից։ Ստորաբաժանումը գոյություն ունի, որպեսզի Էր-Ռիադը, Բաղդադը և Վաշինգտոնը վիճեն միևնույն չափումներից ելնելով»։

«Արձակման կետը նույնքան կարևոր է, որքան վնասը,- ասել է «Միդլ Իսթ Ֆորումի» հետազոտությունների տնօրեն Ջոնաթան Սփայերը (Jonathan Spyer)։- Անօդաչուն, որը 1 100 կիլոմետր (~684 մղոն) թռչում է Մայսանից մինչև Մեդինայից հարավ-արևելք գտնվող պոմպակայան, քեզ ասում է, թե ով է վերահսկում Իրաքի այդ հատվածը և որքան հեռու կարող են հիմա Իրանի վստահված ուժերը հասնել Սաուդյան Արաբիայի ներսում։ Կառավարությունները տեսնում են այս պատկերները։ Հանրային տիրույթում քաղաքականության շուրջ վիճողները մեծ մասամբ՝ ոչ։ Ստորաբաժանումը նույն ֆիզիկական արձանագրությունն է դնում նրանց առաջ՝ կցված աղբյուրներով և ժամանակային դրոշմներով»։

Ստորաբաժանումը կհետևի տարածաշրջանում էներգետիկ և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների դեմ հարձակումներին, ռազմական հարվածներին և հակամարտային այլ իրադարձություններին։ «Միդլ Իսթ Ֆորումը» կհրապարակի սեփական վերլուծությունը, իսկ լրագրողները, հետազոտողները, Կոնգրեսի գրասենյակները և դաշնակից գործընկերները կարող են խնդրել կոնկրետ իրադարձությունների վերլուծություն։ Յուրաքանչյուր զեկույցում նշվում են տվյալների աղբյուրները, ժամանակային դրոշմները և մեթոդները, որպեսզի ուրիշները կարողանան ստուգել աշխատանքը։ Բոլոր թվերը «Միդլ Իսթ Ֆորումի» չաուդիտավորված չափումներ են, որոնք ներկայացվում են պաշտոնական հայտարարությունների կողքին, այլ ոչ թե դրանց փոխարեն։

Զեկույցն ավարտվում է հետևելու չորս հարցով՝ արդյոք ավելի բարձր լուծաչափի պատկերները ցույց կտան պոմպակայանում բացակայող ռեզերվուարներ, արդյոք Բաղդադը ձերբակալություններ կկատարի Մայսանում, թե կսահմանափակվի պաշտոնանկությամբ, արդյոք սաուդյան ինքնաթիռները կվերադառնան Իրաքի օդային տարածք, և արդյոք հուլիսյան մոդելը՝ Իրաքում Իրանին հարող խմբավորումների դեմ սաուդյան և ամերիկյան համատեղ հարվածները, կվերադառնա այն բանից հետո, երբ սեպտեմբերի 30-ին ավարտվի ԱՄՆ-ի գլխավորած կոալիցիայի առաքելությունն այնտեղ։

Կարդացեք ամբողջական զեկույցը։ MEF Geospatial Intelligence Unit-ից կոնկրետ իրադարձության վերլուծություն խնդրելու համար կապվեք «Միդլ Իսթ Ֆորումի» հետ ստորև նշված հասցեով։

«Միդլ Իսթ Ֆորումի» մասին

«Միդլ Իսթ Ֆորումը», որը հիմնադրվել է 1994 թվականին, առաջ է մղում ամերիկյան շահերը Մերձավոր Արևելքում և պաշտպանում արևմտյան արժեքներն իսլամիստական սպառնալիքներից՝ հետազոտությունների, ակտիվիզմի և դաշնակիցներին աջակցության միջոցով։

Անհապաղ հրապարակման համար։ Լրացուցիչ տեղեկությունների համար դիմել՝ Gregg Roman info@meforum.org +1 (215) 546 5406